ArabicAzerbaijaniEnglishFrenchGermanRussianSpanishTurkish

Kamulaştırılan Taşınmazın İdare Adına Tescili - Dava Şartlarının İncelenmesi

21 Aralık 2023, 06:53 - 145

Kamulaştırılan Taşınmazın İdare Adına Tescili - Dava Şartlarının İncelenmesi


Bu kararı Favorilerinize Eklemek veya Kopyalayabilmek için giriş yapın veya üye olun
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi
2022/16818
2023/5705
2023-06-01





Özet:

Tapu iptali ve tescil istemine ilişkin davada, dava tarihinden önce tescil işleminin gerçekleşmiş olması halinde davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı gözetilerek davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmelidir.

Ta­raf­lar ara­sın­da­ki 2942 sa­yı­lı Ka­mu­laş­tır­ma Ka­nu­nu’nun (2942 sa­yı­lı Ka­nun) mül­ga 17 nci mad­de­si uya­rın­ca tes­cil is­te­mi­ne iliş­kin da­va­da ya­pı­lan yar­gı­la­ma so­nun­da, İlk De­re­ce Mah­ke­me­sin­ce da­va­nın red­di­ne ka­rar ve­ril­miş­tir. 

Ka­ra­rın da­va­cı ida­re ve­ki­li ta­ra­fın­dan is­ti­naf edil­me­si üze­ri­ne, Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­sin­ce is­ti­naf baş­vu­ru­su­nun esas­tan red­di­ne ka­rar ve­ril­miş­tir.

Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si ka­ra­rı da­va­cı ida­re ve­ki­li ta­ra­fın­dan tem­yiz edil­mek­le; süre, tem­yiz şar­tı ve di­ğer usul ek­sik­lik­le­ri yö­nün­den ya­pı­lan ön in­ce­le­me so­nu­cun­da, tem­yiz di­lek­çe­si­nin ka­bu­lü­ne ka­rar ve­ril­dik­ten ve Tet­kik Hâ­ki­mi ta­ra­fın­dan ha­zır­la­nan ra­por din­len­dik­ten son­ra dos­ya­da­ki bel­ge­ler in­ce­le­nip ge­re­ği dü­şü­nül­dü:

I. DAVA 
Da­va­cı ida­re ve­ki­li dava di­lek­çe­sin­de özet­le; dava ko­nu­su Muğ­la ili, Mi­las il­çe­si, *** köyü, *** par­sel sa­yı­lı ta­şın­ma­zın ta­ma­mı­nın usu­lü­ne uy­gun ola­rak ka­mu­laş­tı­rıl­dı­ğı­nı, ka­mu­laş­tır­ma­nın ke­sin­leş­ti­ği­ni; an­cak da­va­lı­lar ta­ra­fın­dan ta­pu­da fe­rağ ve­ril­me­di­ği­ni, dava ko­nu­su 29120 m² yü­zöl­çüm­lü ta­şın­ma­zın 5800 m²­si­nin tapu kay­dı­nın ip­ta­li ile da­va­cı ida­re adı­na tes­ci­li­ne ka­rar ve­ril­me­si­ni ta­lep et­miş­tir.
II. CE­VAP
Da­va­lı­lar ce­vap di­lek­çe­si sun­ma­mış­tır.

III. İLK DE­RE­CE MAH­KE­ME­Sİ KA­RA­RI
İlk De­re­ce Mah­ke­me­si­nin yu­ka­rı­da ta­rih ve sa­yı­sı be­lir­ti­len ka­ra­rı ile tes­ci­li ta­lep edi­len dava ko­nu­su ta­şın­ma­zın, dava açıl­ma­dan önce da­va­cı adı­na tes­cil edil­miş ol­ma­sı ne­de­niy­le da­va­nın red­di­ne ka­rar ve­ril­miş­tir.

IV. İS­Tİ­NAF
A. İs­ti­naf Yo­lu­na Baş­vu­ran­lar
İlk De­re­ce Mah­ke­me­si­nin yu­ka­rı­da be­lir­ti­len ka­ra­rı­na kar­şı sü­re­si için­de da­va­cı ida­re ve­ki­li is­ti­naf baş­vu­ru­sun­da bu­lun­muş­tur.

B. İs­ti­naf Se­bep­le­ri
Da­va­cı ida­re ve­ki­li is­ti­naf di­lek­çe­sin­de özet­le; dava ko­nu­su edi­len ye­rin da­va­dan önce tes­cil iş­lem­le­ri­nin ya­pıl­dı­ğı­nı, da­va­nın ko­nu­suz kal­dı­ğı­na iliş­kin ka­rar ve­ril­me­si ge­re­kir­ken red­di­ne ka­rar ve­ril­me­si­nin doğ­ru ol­ma­dı­ğı­nı be­lir­te­rek İlk De­re­ce Mah­ke­me­si ka­ra­rı­nın kal­dı­rıl­ma­sı­nı ta­lep et­miş­tir. 

C. Ge­rek­çe ve So­nuç
Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si­nin yu­ka­rı­da ta­rih ve sa­yı­sı be­lir­ti­len ka­ra­rı ile da­va­ya konu edi­len 5.800,00 m² için da­va­cı ida­re adı­na da­va­dan önce tes­cil iş­le­mi ger­çek­leş­miş ol­ma­sı­na rağ­men mev­cut da­va­nın açıl­dı­ğı, yar­gı­la­ma sı­ra­sın­da ger­çek­le­şen bir tes­cil ol­ma­yıp bu­ra­da da­va­nın ko­nu­suz kal­ma­sın­dan bah­se­di­le­me­ye­ce­ğin­den mah­ke­me­nin ka­ra­rın­da bir isa­bet­siz­lik ol­ma­dı­ğı ge­rek­çe­siy­le da­va­cı ve­ki­li­nin is­ti­naf ta­le­bi­nin 6100 sa­yı­lı Hu­kuk Mu­ha­ke­me­le­ri Ka­nu­nu’nun (6100 sa­yı­lı Ka­nun) 353 üncü mad­de­si­nin bi­rin­ci fık­ra­sı­nın (b) ben­di­nin bi­rin­ci alt ben­di ge­re­ğin­ce esas­tan red­di­ne ka­rar ve­ril­miş­tir.

V. TEM­YİZ
A. Tem­yiz Yo­lu­na Baş­vu­ran­lar
Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si­nin yu­ka­rı­da be­lir­ti­len ka­ra­rı­na kar­şı sü­re­si için­de da­va­cı ida­re ve­ki­li tem­yiz is­te­min­de bu­lun­muş­tur.

B. Tem­yiz Se­bep­le­ri
Da­va­cı ida­re ve­ki­li tem­yiz di­lek­çe­sin­de; is­ti­naf di­lek­çe­sin­de ile­ri sür­dü­ğü se­bep­le­ri tek­rar ede­rek ka­ra­rın bo­zul­ma­sı­nı ta­lep et­miş­tir.

C. Ge­rek­çe
1. Uyuş­maz­lık ve Hu­ku­kî Ni­te­len­dir­me
Uyuş­maz­lık; 2942 sa­yı­lı Ka­nun’un mül­ga 17 nci mad­de­si uya­rın­ca tes­cil is­te­mi­ne iliş­kin da­va­da, dava ta­ri­hin­den önce tes­cil iş­le­mi­nin ger­çek­leş­miş ol­ma­sı ha­lin­de da­va­cı­nın, dava aç­mak­ta hu­ku­ki ya­ra­rı bu­lu­nup bu­lun­ma­dı­ğı­na iliş­kin­dir.

2. İl­gi­li Hu­kuk
1. 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 369 uncu mad­de­si­nin bi­rin­ci fık­ra­sı ile 370 ve 371 inci mad­de­le­ri.

2. 2942 sa­yı­lı Ka­nun’un mül­ga 17 nci mad­de­si.
3. 6100 sa­yı­lı Hu­kuk Mu­ha­ke­me­le­ri Ka­nu­nu’nun 114 üncü mad­de­si­nin bi­rin­ci fık­ra­sı­nın (h) ben­di.

3. De­ğer­len­dir­me
1. Böl­ge ad­li­ye mah­ke­me­le­ri­nin ni­hai ka­rar­la­rı­nın bo­zul­ma­sı 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 371 inci mad­de­si ile 369 uncu mad­de­si­nin bi­rin­ci fık­ra­sın­da yer alan se­bep­ler­den bi­ri­nin var­lı­ğı hâ­lin­de müm­kün­dür.

2. Ta­raf­la­rın id­dia, sa­vun­ma ve da­yan­dık­la­rı bel­ge­le­re, uyuş­maz­lı­ğın hu­ku­ki ni­te­len­di­ril­me­si ile uy­gu­lan­ma­sı ge­re­ken hu­kuk ku­ral­la­rı­na, dava şart­la­rı­na, yar­gı­la­ma­ya hâ­kim olan il­ke­le­re, is­pat ku­ral­la­rı­na ve tem­yiz olu­nan ka­rar­da be­lir­ti­len ge­rek­çe­le­re göre da­va­cı ida­re ve­ki­li­nin aşa­ğı­da­ki pa­rag­ra­fın kap­sa­mı dı­şın­da­ki tem­yiz iti­raz­la­rı ye­rin­de gö­rül­me­miş­tir.

3. Dava ko­nu­su Muğ­la ili, Mi­las il­çe­si, *** Köyü *** par­sel nu­ma­ra­lı 29.120,00 m² yü­zöl­çüm­lü ta­şın­ma­zın 19.10.2020 ta­rih­li ve *** yev­mi­ye nu­ma­ra­lı if­raz iş­le­mi ile if­raz edi­le­rek *** ve *** nolu par­sel­ler ol­du­ğu, *** nolu par­se­lin 29.064.00 m² yü­zöl­çüm­lü tar­la vas­fın­da, *** nolu par­se­lin 56.00 m² yü­zöl­çüm­lü di­rek yeri vas­fın­da iken *** nolu par­se­lin 29.04.2021 ta­rih ve *** yev­mi­ye nu­ma­ra­lı if­raz iş­le­mi so­nu­cun­da tek­rar if­raz edi­le­rek *** ve *** nolu par­sel­le­rin oluş­tu­ğu, *** nolu par­se­lin 23.264.00 m² yü­zöl­çüm­lü tar­la vas­fın­da olup 1/2 his­se­si da­va­lı Özge Şum­rud ve 1/2 his­se­si­nin de da­va­lı Ay­lin Çı­lık ad­la­rı­na ka­yıt­lı ol­du­ğu, *** par­sel sa­yı­lı 5800.00 m² yü­zöl­çüm­lü ta­şın­ma­zın Boru Hat­tı ve Ser­vis Yolu vas­fın­da olup ta­ma­mı­nın da­va­cı AAA­AA Ano­nim Şir­ke­ti adı­na ka­yıt­lı ol­du­ğu, da­va­nın ise if­raz iş­le­mi­nin ya­pıl­dı­ğı 29.04.2021 ta­ri­hin­den son­ra 14.10.2021 ta­ri­hin­de açıl­dı­ğı an­la­şıl­mış­tır.

4. Dava açıl­dık­tan son­ra or­ta­ya çı­kan bir olay ne­de­niy­le ar­tık dava ko­nu­su edi­len ta­lep hak­kın­da olum­lu ya da olum­suz bir ka­rar ve­ril­me­si­ne ge­rek bu­lun­mu­yor ise, bu­ra­da da­va­nın ko­nu­suz kal­ma­sın­dan söz edi­le­bi­le­ce­ği ve böy­le bir du­rum söz ko­nu­su ol­du­ğun­da mah­ke­me­nin yar­gı­la­ma­ya de­vam et­me­si­ne ge­rek ol­ma­dı­ğın­dan bir tes­pit hük­mü ni­te­li­ğin­de ol­mak üze­re esas hak­kın­da ka­rar ve­ril­me­si­ne yer ol­ma­dı­ğı­na ka­rar ve­ri­le­ce­ği dik­ka­te alın­dı­ğın­da, da­va­cı ida­re ve­ki­li­nin da­va­nın ko­nu­suz kal­dı­ğı yö­nün­de­ki tem­yiz iti­raz­la­rı ye­rin­de de­ğil­dir.

5. Buna kar­şın, dava şart­la­rı 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 114 üncü ve 115 inci mad­de­le­rin­de dü­zen­len­miş olup, da­va­nın esa­sı hak­kın­da yar­gı­la­ma ya­pı­la­bil­me­si için var­lı­ğı veya yok­lu­ğu ge­rek­li olan hâl­ler­dir.

Dava şart­la­rın­dan biri ol­ma­dan açı­lan dava da, açıl­mış (var) sa­yı­lır, yani der­dest­tir. An­cak, mah­ke­me, dava şart­la­rın­dan bi­ri­nin bu­lun­ma­dı­ğı­nı tes­pit edin­ce, ku­ral ola­rak da­va­nın esa­sı hak­kın­da in­ce­le­me ya­pa­maz; da­va­yı (ku­ral ola­rak) dava şar­tı yok­lu­ğun­dan (usul­den) red­det­mek­le yü­küm­lü­dür .

6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 114 üncü mad­de­si­nin bi­rin­ci fık­ra­sı­nın (h) ben­di­ne göre da­va­cı­nın, dava aç­mak­ta hu­ku­ki ya­ra­rı­nın bu­lun­ma­sı bir dava şar­tı­dır. Mad­de­nin ge­rek­çe­sin­de; “Bu­ra­da sözü edi­len hu­ku­ki ya­rar­dan mak­sat, da­va­cı­nın süb­jek­tif hak­kı­na hu­ku­ki ko­run­ma sağ­lan­ma­sı hu­su­sun­da mah­ke­me­ye baş­vur­ma­sın­da hâ­li­ha­zır­da hu­ku­ken ko­run­ma­ya de­ğer bir ya­ra­rın bu­lun­ma­sı­dır. Bir baş­ka ifa­dey­le, da­va­cı hak­kı­na ka­vuş­mak için, hâ­li­ha­zır­da mah­ke­me ka­ra­rı­na muh­taç ko­num­da de­ğil­se onun hu­ku­ki ya­ra­rı­nın bu­lun­du­ğun­dan söz et­mek müm­kün de­ğil­dir.” şek­lin­de açık­lan­mış­tır. Da­va­cı­nın dava aç­mak­ta­ki ya­ra­rı­nın hu­ku­ki, ko­run­ma­ya de­ğer, gün­cel ve dava açıl­dı­ğı anda var ol­ma­sı ge­rek­mek­te­dir.

Da­va­cı­nın dava aç­mak­ta hu­kuk ku­ral­la­rı ta­ra­fın­dan hak­lı bu­lu­nan (ko­ru­nan) bir ya­ra­rı ol­ma­lı, hak­kı­nı elde ede­bil­me­si için mah­ke­me ka­ra­rı­na ih­ti­ya­cı bu­lun­ma­lı ve da­va­cı mah­ke­me­yi ge­rek­siz yere uğ­raş­tır­ma­ma­lı­dır (Ars­lan, Ra­ma­zan; ak­ta­ran: Ha­na­ğa­sı, Emel: Da­va­da Men­fa­at, An­ka­ra 2009, ön­söz VII). 

Bu il­ke­den ha­re­ket­le, bir da­va­da hu­ku­ki men­fa­atin bu­lu­nup bu­lun­ma­dı­ğı ko­nu­su mah­ke­me­ce ta­raf­la­rın dava dos­ya­sı­na sun­du­ğu de­lil­ler, olay veya ol­gu­lar çer­çe­ve­sin­de (ku­ral ola­rak da­va­nın açıl­dı­ğı ta­ri­he göre) ken­di­li­ğin­den ve yar­gı­la­ma­nın her aşa­ma­sın­da gö­ze­til­me­li­dir. Bu sa­ye­de, hak­sız da­va­lar aç­mak su­re­tiy­le, dava hak­kı­nın kö­tü­ye kul­la­nıl­ma­sı­na kar­şı bir gü­ven­ce de sağ­lan­mış ol­mak­ta­dır (Pek­ca­nı­tez, H., Me­de­ni Usul Hu­ku­ku, 15. Bası, İs­tan­bul 2017, s. 946-949).

6. Tüm dos­ya kap­sa­mı bir­lik­te de­ğer­len­di­ril­di­ğin­de; dava açıl­dı­ğı ta­rih­te, dava ko­nu­su *** par­sel sa­yı­lı ta­şın­maz­dan if­ra­zen olu­şan *** par­sel sa­yı­lı 5800.00 m² yü­zöl­çüm­lü ta­şın­ma­zın Boru Hat­tı ve Ser­vis Yolu vas­fı ile ta­ma­mı­nın da­va­cı AAA­AA Ano­nim Şir­ke­ti adı­na ka­yıt­lı ol­ma­sı ne­de­niy­le da­va­cı ida­re­nin dava aç­mak­ta hu­ku­ki ya­ra­rı­nın bu­lun­ma­dı­ğı an­la­şıl­dı­ğın­dan, da­va­nın hu­ku­ki ya­rar yok­lu­ğun­dan usul­den red­di­ne ka­rar ve­ril­me­si ge­re­kir­ken, tes­ci­lin dava ta­ri­hin­den önce ger­çek­leş­ti­ği ge­rek­çe­siy­le da­va­nın esas­tan red­di­ne ka­rar ve­ril­miş ol­ma­sı boz­ma­yı ge­rek­ti­rir.

Ne var ki bu yan­lış­lı­ğın gi­de­ril­me­si ye­ni­den yar­gı­la­ma ya­pıl­ma­sı­nı ge­rek­tir­me­di­ğin­den, so­nu­cu iti­ba­rıy­la doğ­ru bu­lu­nan Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si ka­ra­rı­nın ge­rek­çe­si­nin de­ğiş­ti­ri­le­rek ve dü­zel­ti­le­rek onan­ma­sı, 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 370 inci mad­de­si­nin dör­dün­cü fık­ra­sı hük­mü ge­re­ği­dir.

VI. KA­RAR
Açık­la­nan se­bep­le;
1. Da­va­cı ida­re ve­ki­li­nin di­ğer tem­yiz iti­raz­la­rı­nın red­di­ne,

2. Da­va­cı ida­re ve­ki­li­nin Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­sin­ce ya­pı­lan de­ğer­len­dir­me­ye yö­ne­lik tem­yiz iti­raz­la­rı­nın ka­bu­lü ile so­nu­cu iti­ba­rıy­la doğ­ru olan Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si ka­ra­rı­nın ge­rek­çe­si­nin de­ğiş­ti­ri­le­rek ve DÜ­ZEL­Tİ­LE­REK ONAN­MA­SI­NA,

İs­tek hâ­lin­de pe­şin alı­nan tem­yiz har­cı­nın il­gi­li­ye iade­si­ne,

Dos­ya­nın İlk De­re­ce Mah­ke­me­si­ne, ka­ra­rın bir ör­ne­ği­nin Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si­ne gön­de­ril­me­si­ne,

01.06.2023 ta­ri­hin­de oy bir­li­ğiy­le ka­rar ve­ril­di.

KARARI YAZDIR


Aşağıdaki arama terimleri ile ilgili kararlara etiketlere tıklayarak ulaşabilirsiniz :
kamulaştırma hukuki yarar tapu iptal ve tescil dava şartı
Bu kararı Favorilerinize Eklemek için giriş yapın veya üye olun

Bu kategorideki diğer İçtihatlardan bazıları